Konstanty
Laszczka
Rzeźbiarz,
ceramik,
malarz i grafik. Urodził się w 1865 w Makowcu Dużym
koło Mińska Mazowieckiego, zmarł w 1956 w Krakowie. Wychowywał się na
wsi, od 1885 kształcił się w Warszawie po kierunkiem Jana Kryńskiego i
Ludwika Pyrowicza. Dzięki zdobyciu I nagrody w konkursie Towarzystwa
Zachęty Sztuk Pięknych, w latach 1891-1896 przebywał na stypendium w
Paryżu, studiując pod kierunkiem Antoine'a Mercié,
Alexandre'a Falguiere'a oraz Jeana Léona
Gérôme'a. Był ważną postacią paryskiej Polonii
literacko-artystycznej. Po powrocie z Paryża do 1899 mieszkał w
Warszawie, następnie przeniósł się do Krakowa, gdzie objął
katedrę rzeźby Akademii Sztuk Pięknych, którą prowadził do
1935. W latach 1900-1910 sprawował patronat artystyczny nad fabryką
wyrobów kaflarskich i garncarskich Józefa
Niedźwieckiego w Dębnikach pod Krakowem. Był jednym z założycieli
TOWARZYSTWA ARTYSTÓW POLSKICH "SZTUKA" i członkiem szeregu
innych stowarzyszeń twórczych. W 1971 w Dobrem koło Mińska
Mazowieckiego otwarto Muzeum imienia Konstantego Laszczki.
W
swej
twórczości Konstanty Laszczka ulegał wpływom Auguste Rodina,
co szczególnie zaznaczyło się w rzeźbionych na początku XX
wieku aktach kobiecych o symbolicznej wymowie. Do najwcześniejszych z
nich należy posąg zatytułowany ZIMA (KONIK POLNY) z 1895 roku; nieco
później powstały przepojone nastrojem smutku akty kobiece,
m.in. ŻAL (1901) i ZASMUCONA (1901-1902). Związek twórczości
Laszczki z symbolizmem zaznaczył się również w takich
rzeźbach, jak: W NIESKOŃCZONOŚĆ (1896/1897), NOSTALGIA (1903) oraz -
inspirowany zapewne słynnym obrazem Edwarda Muncha - KRZYK z 1902 roku.
Równocześnie artysta poszukiwał inspiracji w sztuce ludowej
oraz mitologii słowiańskiej (WODNIK 1896).
Tematem wielu jego prac są
wiejskie sceny rodzajowe i typy ludowe (BOCIANY LECĄ, NIE PADAJ
DESZCZU, KRAKOWIANKA). Oddzielną pozycję w dorobku artysty stanowią
portrety, których wymodelował ponad setkę. Składają się one
na swoisty panteon współczesnych artyście wybitnych
osobistości ze świata kultury i sztuki, m.in.: Juliana Fałata, Feliksa
Jasieńskiego, Zenona Przesmyckiego-Miriama, Ferdynanda Ruszczyca, Leona
Wyczółkowskiego i Stanisława Wyspiańskiego. W okresie Młodej
Polski operował szkicową, bogatą w niuanse światłocieniowe formą,
którą cechowała ponadto asymetria oraz płynna, secesyjna
linia. Za przykładem Rodina często posługiwał się zabiegiem non finito,
polegającym na pozostawieniu pewnych partii rzeźby w "nieukończonym",
szkicowym stadium. Zajmował się również rzeźbą monumentalną,
jednak większość wzniesionych według jego projektów
pomników uległa zniszczeniu w czasie II wojny światowej. Do
zachowanych wybitnych dzieł z zakresu rzeźby nagrobnej należą - ANIOŁ
ZEMSTY z 1910 roku, wzniesiony ku czci ofiar rewolucji krakowskiej z
1846 roku (na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie) oraz WYZWOLENIE
(1912-1913) na grobie rodziny Lasockich na warszawskich
Powązkach.
Laszczka
tworzył
również medale, medaliony portretowe oraz
plakiety okolicznościowe. Wielką pasją artysty była ceramika,
której z biegiem lat poświęcał się coraz bardziej. Do wielce
bogatego dorobku Laszczki jako ceramika należą dzieła o tematyce
religijnej, folklorystycznej i animalistycznej. Malował także
akwarelowe pejzaże, uprawiał grafikę oraz rysunek satyryczny.